4. نقد ترامتنی رمانهای «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
DOI:
https://doi.org/10.58342/.v11i36.31کلمات کلیدی:
ترامتنیت، ژرار ژنت، رمانهای در حضر و در سفر و مهشید امیرشاهی.چکیده
با کشف انواع ارتباط متنها با یکدیگر و نیز با شبهمتنهای دیگر و تأثیر بر دریافت مخاطب، دامنۀ اصطلاح بینامتنیت به مفهوم نظری ترامتنیت گسترش پیدا کرد؛ مفهومی که به بررسی انواع روابط ممکن بین یک متن با غیر خود میپردازد. با تقسیمبندی این روابط توسط ژرار ژنت به پنج نوع بینامتنیت، فرامتنیت، سرمتنیت، پیرامتنیت و زبرمتنیت، ابعاد گوناگون متن روشنتر گردید. در پژوهش پیشِ رو، با بررسی دو رمان «در حضر» و «در سفر» از مهشید امیرشاهی و شبکۀ ترامتنی این آثار، در صدد رسیدن به جنبههای گوناگون متن در شعاع دستیابی به جهانی گستردهتر از متن مکتوب و در نهایت خوانشی نظاممند از آثار مذکور بودهایم. این شبکۀ قدرتمند، علاوه بر جلب توجه خواننده به روایت هر اثر، به بیرون کشیدن لایههای معنایی و شکستن زبان آن تأکید میکند و به چهگونهگی آشکارشدن زوایای پنهان و آشکار متن در سایۀ نقد ترامتنی و چهگونهگی دستیافتن به درک و دریافت جدید و عمیق نسبت به متن پاسخ میدهد.
نتایج حاصل از این خوانش جدید، با بهرهگیری از روش تحلیل محتوا و تأکید بر مطالعات کتابخانهیی، اسناد تاریخی و گزارشهای رسانهیی، نشان میدهد که روابط ترامتنی با ارزیابی جریانهای درونمتنی و برونمتنی خود، عنصری اساسی برای فهم ادبیات و هر متن دیگری است؛ فرایندی که با نشاندادن روابط پنهان و آشکار میان آثار و حتا آثار با محیط اجتماع خود، سبب درخشش و تأثیرگذاری آنها میشود.
دانلودها
چاپ شده
نسخه ها
- 2022-08-23 (3)
- 2022-08-07 (2)
- 2022-08-04 (1)
شماره
نوع مقاله
مجوز
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 می باشد.
