تحلیلِ نقش انگیزه در اثباتِ قصد خاص در جرم نسلکشی
(مطالعۀ موردی: وضعیت غزه، پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳م)
DOI:
https://doi.org/10.58342/ghalibqj.V.14.I.4.2واژهگانِ کلیدی:
اسرائیل، انگیزه، جرم نسلکشی، غزه، قصد خاصچکیده
زمینه و هدف: جرم نسلکشی بهعنوان یکی از شدیدترین جنایات بینالمللی، مستلزم احراز قصد خاص مبنی بر نابودی کلی یا جزئی یک گروه ملّی، قومی، نژادی یا مذهبی است؛ عنصری که اثبات آن در عمل با دشواریهای جدی همراه است. یکی از چالشهای اساسی در این زمینه، جایگاه و کارکرد انگیزههای اعلامی یا مستنبط مرتکبان در فرایند استنباط قصد خاص است. این پژوهش با تمرکز بر وضعیت غزه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، در پی تحلیل نقش انگیزه در اثبات قصد خاص در جرم نسلکشی است.
روش: پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش دکترینال در حقوق کیفری بینالمللی و همزمان با تحلیل محتوای کیفی گزارشهای رسمی نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، ازجمله گزارشگران ویژه و اسناد ارائهشده به دیوان بینالمللی دادگستری، در قالب یک مطالعة موردی انجام شده است. دادههای مورد استفاده، به دلیل برخورداری از استانداردهای بالای مستندسازی و بیطرفی نسبی، امکان تحلیل دقیقتر عنصر ذهنی جرم نسلکشی را فراهم میسازند.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که انگیزه، بهعنوان یک قرینۀ اثباتی، میتواند در چارچوب تحلیل عنصر روانی و بهویژه قصد خاص مورد توجه قرار گیرد. بررسی الگوی رفتاری، اظهارات رسمی مقامات، و استمرار اعمال خشونتآمیز علیه جمعیت غیرنظامی در غزه حاکی از آن است که انگیزههای مستنبط از این رفتارها، در کنار سایر ادله، ظرفیت تقویت استنباط قصد خاص نسلکشی را دارند.
نتیجهگیری: نتایج تحقیق بیانگر آن است که بهرهگیری روشمند و محتاطانه از انگیزه بهعنوان یک اماره قضایی، ضمن حفظ تمایز مفهومی آن از قصد خاص، میتواند خلأهای موجود در مسیر اثبات جرم نسلکشی در رویۀ قضایی بینالمللی را تا حد قابلتوجهی جبران کند و به توسعه تحلیلهای قضایی در این حوزه یاری رساند.
سرچشمهها/ منابع
Al Jazeera. (April 24, 2025). "No Mercy: Israel Continues to Block Humanitarian Aid Amid Systematic Destruction of Gaza." https://www.aljazeera.com/news/2025/4/24/no-mercy-israel-keeps-blocking-aid-amid-systematic-destruction-of-gaza [In Persian]
Amnesty International. (2022, February 1). Israel’s apartheid against Palestinians: A cruel system of domination and a crime against humanity. https://www.amnesty.org/en/documents/mde15/5141/2022/en/amnesty
Ardabili, Mohammad Ali. (1988). "Massacre." International Law Journal, 9(11, Fall and Winter), 31-70. https://www.cilamag.ir/article_18359.html [In Persian]
Ardabili, Mohammad Ali. (1992). "The International Community and Massacre." Legal Research Quarterly, 1(10), 219-239. https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56463.html [In Persian]
Ardabili, Mohammad Ali. (2025). General Criminal Law, Vol. 1, 8th Edition. Tehran: Mizan Publishing. [In Persian]
Azizi, Sattar. (2006). "Elements of Genocide Crime in the ICJ Ruling of February 26, 2007, and the Practice of International Criminal Special Tribunals." International Law Journal, 24(36, Spring and Summer), 9-34. https://doi.org/10.22066/cilamag.2007.17775 [In Persian]
Baghaei, Mohammad; Fathi, Amirhoshang. (2017). "A Study of Genocide in Global Documents and the Necessity of Criminalizing this Crime in Domestic Law." Tehran: First International Conference on Iranian Law with a Citizen Rights Approach. https://civilica.com/doc/714676/ [In Persian]
BBC News. (September 16, 2025). "UN Inquiry Commission: Israel Committed Genocide in Gaza." https://www.bbc.com/news/articles/c8641wv0n4go [In Persian]
Biglari, Pouyan. (2017). "A Study of the Mental Element of International Genocide Crime in Islamic Jurisprudence and Law." Comparative Research in Islamic and Western Law, 4(1), 1-30. https://doi.org/10.22091/csiw.2018.1604.1137 [In Persian]
Boyle, F. A. (2013). The Palestinian genocide by Israel [SSRN preprint]. https://ssrn.com/abstract
Casse, Antonio. (2008). International Criminal Law, Vol. 1. Translated by Hossein Piran et al. Tehran: Jangal. [In Persian]
Defence for Children International – Palestine. (2024). “Our kids are being kidnapped”: Israel’s mass arbitrary detention campaign against Palestinian children. https://www.dci-palestine.org/child_arrestswikipedia
Encyclopædia Britannica. (2023). Gaza Strip. In Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/place/Gaza-Stripmotherjones
Human Rights Watch. (2024, March 19). Israeli forces’ conduct in Gaza. https://www.hrw.org/news/2024/03/19/israeli-forces-conduct-gazahrw
International Criminal Court. (2024, May 20). Statement of ICC Prosecutor Karim A.A. Khan KC on the Situation in the State of Palestine. https://www.icc-cpi.int/news/statement-icc-prosecutor-karim-aa-khan-kc-situation-state-palestineicc-cpi
International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia. (1999, December 14). The Prosecutor v. Goran Jelisić, Judgment, IT-95-10-T. https://www.icty.org/x/cases/jelisic/tjug/en/jelisic_tjug_en.pdfmomentmag
International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia. (2003, July 31). The Prosecutor v. Milomir Stakić, Judgment, IT-97-24-T. https://www.icty.org/x/cases/stakic/tjug/en/stakic_tjug_en.pdfaljazeera
Jafari Langroudi, Mohammad Jafar. (2008). Legal Terminology, 9th Edition. Tehran: Ganj Danesh. [In Persian]
Javanmardi, Morteza. (2005). Genocide. Tehran: University of Tehran. [In Persian]
Keynia, Mehdi. (1997). Foundations of Criminology, Vol. 1, 2nd Edition. Tehran: University of Tehran. [In Persian]
Miller, David. (2024). Legal Implications of the Gaza Conflict. Washington, D.C.: Georgetown University Press.
Mohtaram Qalati, Iman; Qiyasi, Jalaluddin. (2017). "Analysis of the Core Element of the Mental Aspect of Intentional Crimes in the Jurisdiction of the International Criminal Court." Journal of Criminal Law Research, 6(21), 155-196. https://doi.org/10.22054/jclr.2018.10905.1190 [In Persian]
Mother Jones. (2023, November 2). The dangerous history behind Netanyahu's Amalek rhetoric. Mother Jones. https://www.motherjones.com/politics/2023/11/benjamin-netanyahu-amalek-israel-palestine-gaza-saul-samuel-old-testament/
Mousavi, Seyed Hossein. (2009). "Gaza Strip: Geography, History, and Its Role in the Palestine-Israel Conflict." Middle East Studies Quarterly, 16(1), 65-92. https://www.sid.ir/paper/88526/fa [In Persian]
Nourbaha, Reza. (1996). Foundations of General Criminal Law. Tehran: Bar Association Publishing. [In Persian]
Ouda, Abdelkader. (2010). Comparative Study of Islamic Criminal Law and Secular Laws, Vol. 1. Translated by Hassan Farhoudinia. Tehran: Yad-Avaran. [In Persian]
Rome Statute of the International Criminal Court (ICC), 1998. https://www.icc-cpi.int/news/statement-icc [In Persian]
Sadeghi, Mir Mohammad Hossein. (2007). International Criminal Law. Tehran: Mizan Publishing. [In Persian]
Sadeghi, Mir Mohammad Hossein. (2009). International Criminal Court, Chapter 5. Tehran: Dadgostar. [In Persian]
Sadeghi, Mojtaba. (2000). "The Effect of Motive on Crime Commission and Punishment Severity." Master’s Thesis. Tehran: Imam Sadiq University. [In Persian]
Shambiyati, Houshang. (1999). General Criminal Law, 9th Edition. Tehran: Zhoobin. [In Persian]
Shebath, William. (2009). Introduction to the International Criminal Court. Translated by Seyed Baqer Mirabbasi & Hamid Alhavi Nazari. Tehran: Jangal. [In Persian]
Shiazeri, Kriang Sak. (2004). International Criminal Law. Translated by Behnam Yousfian & Mohammad Esmaeili. Tehran: SAMT. [In Persian]
Smith, John. (2024). Genocide Accusations in Modern Conflicts. Chicago: University of Chicago Press.
Statute of the International Criminal Tribunal for Rwanda (ICTR), 1944. https://www.worldcourts.com/ictr/ [In Persian]
Statute of the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia (ICTY), 1993. https://www.virascience.com/account/signup/ [In Persian]
United Nations Environment Programme & UNOSAT. (2025). Gaza: Environmental impact and debris assessment – April–July 2025. https://www.unep.org/resources/report/gaza-environmental-impact-debris-assessmentkarmactive.
United Nations, European Union, & World Bank. (2025, February). Gaza and West Bank: Interim rapid damage and needs assessment. https://palestine.un.org/en/289429-gaza-and-west-bank-interim-rapid-damage-and-needs-assessment-february-2025palestine.un
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 خواجه معراجالدین نایل
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
