راه‌برد‌های اصلاحی برای بهبود نظارت و مبارزه با فساد مالی

Main Article Content

محمد ابراهیم مصون
محمد طارق وامق

چکیده

فساد مالی یکی از معضلات برجستۀ نظام‌های اداری است، که به‌طور گسترده در قالب مسائل سیاسی، اقتصادی و گاهی فرهنگی و اخلاقی، مشروعیت نظام‌ها را تهدید می‌کند. ضعف حاکمیت در مقابله با این معضل می‌تواند فرایند رشد و توسعۀ اقتصادی را با چالش‌های جدّی مواجه سازد. فساد مالی در کشورهای در‌حالِ توسعه، به‌ویژه در ابعاد سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، بحران‌هایی ایجاد می‌کند، که مقابله با آن نیازمند اصلاحات اساسی در فرایندهای اقتصادی و اداری است. شفافیت، تقویت نهادهای نظارتی و اصلاحات قانونی از ضروریات اساسی در این راستا به‌شمار می‌آید. این تحقیق با هدف شناسایی و بررسی مؤثرترین عوامل برای زدودن فساد مالی در یک ساختار نظارتی، به‌دنبال پاسخ به این پرسش بوده است که: کدام عوامل و سازوکارها می‌توانند به کاهش فساد مالی و بهبود عمل‌کرد نهادهای نظارتی کمک کنند؟ یافته‌های این تحقیق که با روش تحلیل- توصیفی و با استفاده از داده‌های کتاب‌خانه‌یی انجام شده است، نشان می‌دهند که: برای مبارزۀ مؤثر با فساد مالی، علاوه بر پرداختن به معلول‌ها، باید به کشف و خنثا‌سازی ریشه‌های فساد نیز پرداخته شود. یکی از عوامل کلیدی در کاهش فساد مالی، تقویت ساختارهای نظارتی مستقل و شفاف است، که قادر به شناسایی و برخورد با ریشه‌های فساد در نظام اداری و اجرایی می‌باشند.

Article Details

نوع مقاله
مقاله‌های علمی - پژوهشی
شناخت‎‌‌نامۀ نویسنده‌گان

محمد ابراهیم مصون، پوهنملِ دیپارتمنت حقوق، پوهنځی/ دانش‌کدۀ حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون/‌‌ دانش‌گاه جامی، هرات، افغانستان

پوهنملِ دیپارتمنت حقوق، پوهنځی/ دانش‌کدۀ حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون/‌‌ دانش‌گاه جامی، هرات، افغانستان

محمد طارق وامق، ‌هیئت علمی دیپارتمنت حقوق، پوهنځی/ دانش‌کدۀ حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون/ دانش‌گاه جامی، هرات، افغانستان

‌هیئت علمی دیپارتمنت حقوق، پوهنځی/ دانش‌کدۀ حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون/ دانش‌گاه جامی، هرات، افغانستان

سرچشمه‌ها/ منابع

الوانی، سید مهدی. (1388). مدیریت عمومی. چ 37. تهران: نشر نی.

براتی، نظام؛ زارعی، محمد‌حسین. (1395). «مجموعه مقالات همایش کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با فساد: بررسی نقش مشارکت مردم و جامعه مدنی در مبارزه با فساد». چاپ اول.

جزنی، نسرین. (1388). مدیریت منابع انسانی. چ ششم. تهران: نشر نی.

خدمتی، ابوطالب. (1393). مبارزه با فساد اداری با رویکرد اسلامی. تهران: پژوهش‌گاه حوزه و دانش‌گاه‌.

خضری، محمد. (1387). «آسیب‌‌شناسی روش‏های مبارزه با فساد اداری در ایران». فصل‌نامة مطالعات راهبردی. 11(42). 813-826. https://quarterly.risstudies.org/article_925.html

دادگر، حسن؛ مصومی‌نیا، غلامعلی. (1386). فساد مالی. چ دوم. تهران: کانون اندیشة جوان.

رفیع‌پور، فرامرز. (1386). سرطان اجتماعی فساد. تهران: شرکت سهامی انتشار.

زرگری، سید‌مهدی. (1390). پیش‌گیری از بزه‌کاری. تهران: مؤسسة نگاه بینه.

صالحی، غلام‌رضا. (1391). راه‌بردهای مبارزه با فساد اداری. چ دوم. تهران: انتشارات جنگل.

عباس‌زادگان، سید محمد. (1383). فساد اداری. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

‌فاضل، حمید. (1396). ظرفیت‌های تمدن اسلام. چ دوم. تهران: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.

متحدیان، رحیم. (1390). ارتقای سلامت اداری و مبارزه با فساد. تهران: شرکت فرآزما پردازش.

مصون، محمد‌ابراهیم. (1400). آسیب‌شناسی ساختار نظارتی در پیش‌گیری از فساد مالی در ایران و افغانستان. ‌پایان‌نامة دکتری‌. دانش‌گاه تهران، رشتة حقوق جزا و جرم‌شناسی.

مطهری، مرتضی. (1389). مجموعه آثار. ‌ج 17‌. چ چهاردهم. تهران: بی‌جا.

منفرد، لیلا. (1395). فساد در نظام‌های قضایی: گزارش سازمان شفافیت بین‌الملل در سال 2007. تهران: پژوهش‌گاه قوة قضائیه.

مؤسسة تحقیقاتی تدبیر اقتصاد. (1382). فساد مالی و اقتصادی: ریشه‌ها، پیامدها، پیش‌گیری و مقابله: ریشه‌ها و علل فساد مالی و اقتصادی در ایران. تهران: مؤسسة تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.

نهرو، جواهر لعل. (1363). میعاد با سرنوشت. ‌ترجمة محمود تفضلی‌. تهران: انتشارات توس.

References

Alvani, Seyyed Mehdi. (2009). General Management (37th ed.). Tehran: Ney Publishing. [In Persian]

Barati, Nezam; Zarei, Mohammad-Hossein. (2016). Proceedings of the Conference on the United Nations Convention against Corruption: Examining the Role of Public Participation and Civil Society in Combating Corruption (1st ed.). [In Persian]

Jazani, Nasrin. (2009). Human Resource Management (6th ed.). Tehran: Ney Publishing. [In Persian]

Khedmati, Abutaleb. (2014). Combating Administrative Corruption from an Islamic Perspective. Tehran: Research Institute of Seminary and University. [In Persian]

Khezri, Mohammad. (2008). “Pathology of Methods for Combating Administrative Corruption in Iran.” Strategic Studies Quarterly, 11(42), 813–826. https://quarterly.risstudies.org/article_925.html [In Persian]

Dadgar, Hassan; Masouminia, Gholamali. (2007). Financial Corruption (2nd ed.). Tehran: Kanoon Andisheh Javan. [In Persian]

Rafiee-Pour, Faramarz. (2007). The Social Cancer of Corruption. Tehran: Sherkat Sahami Enteshar. [In Persian]

Zargari, Seyyed Mehdi. (2011). Crime Prevention. Tehran: Negah-e Bineh Institute. [In Persian]

Salehi, Gholam-Reza. (2012). Strategies for Combating Administrative Corruption (2nd ed.). Tehran: Jangal Publications. [In Persian]

Abbaszadegan, Seyyed Mohammad. (2004). Administrative Corruption. Tehran: Office for Cultural Research. [In Persian]

Fazel, Hamid. (2017). The Civilizational Capacities of Islam (2nd ed.). Tehran: Al-Mustafa International Translation and Publishing Center. [In Persian]

Mottahadian, Rahim. (2011). Promoting Administrative Health and Combating Corruption. Tehran: Farazma Pardazesh Company. [In Persian]

Masoon, Mohammad-Ebrahim. (2021). Pathology of Supervisory Structure in Preventing Financial Corruption in Iran and Afghanistan. Doctoral Dissertation, University of Tehran, Department of Criminal Law and Criminology. [In Persian]

Motahhari, Morteza. (2010). Collected Works, Vol. 17 (14th ed.). Tehran: Bijā. [In Persian]

Monfared, Leila. (2016). Corruption in Judicial Systems: Report of Transparency International in 2007. Tehran: Judiciary Research Institute. [In Persian]

Tadbir-e-Eghtesad Research Institute. (2003). Financial and Economic Corruption: Roots, Consequences, Prevention and Confrontation: Roots and Causes of Financial and Economic Corruption in Iran. Tehran: Tadbir-e-Eghtesad Research Institute. [In Persian]

Nehru, Jawaharlal. (1984). Tryst with Destiny (Trans. Mahmoud Tafazzoli). Tehran: Tous Publications. [In Persian]