نقش امام شیبانی در تدوین و توسعۀ حقوق بینالملل اسلامی
Main Article Content
چکیده
غالبًا ادعا میشود نظام حقوقی اسلام ازجمله توسعهیافتهترین نظامهای حقوقی جامعۀ بشریت بهشمار میرود. این نظام در ابعاد مختلف زندهگی بشر قواعد و مقرراتی را وضع کرده است، که حقوق بینالملل اسلامی یکی از این ابعاد بوده و به مرور زمان توسعه و تدوین یافته است. در این میان مسألۀ اساسی این است که فقیهان، بهویژه امام شیبانی چهقدر در تدوین و توسعۀ حقوق بینالملل اسلامی نقش داشته است؟ هرچند تحقیق و تدوین در زمینۀ حقوق بینالملل اسلامی با سایر بخشهای فقه اسلامی تا حدود زیادی متفاوت است، و این امر نیازمند بینش دوگانۀ ملّی- مذهبی و بینالمللی- فرامذهبی میباشد، که هر فقیهی قادر به نگاشتن در این زمینه نخواهد بود، باتوجه به این مطلب، این پرسش مطرح میشود که: امام محمد بن حسن شیبانی چه نقشی در زمینۀ تدوین و توسعۀ حقوق بینالملل اسلامی داشته است؟ روش بررسی این پژوهش، توصیفی- تحلیلی از گونۀ کیفی مبتنی بر دادههای کتابخانهیی بوده است، که پس از جمعآوری اطلاعات موضوع و مسأله مورد تجزیهوتحلیل قرارگرفته است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که امام محمد شیبانی نخستینکسیاست که در زمینۀ حقوق بینالمللی اسلامی کتابهای معیّن و مشخصی را با تقسیمبندیهای منطقی و آراسته به رشتۀ تحریر درآورده و افتخار مؤسس حقوق بینالملل اسلامی را از آنِ خود نموده است.
Article Details

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
سرچشمهها/ منابع
Holy Quran.
Ibn Manzur, Muhammad ibn Mukarram. (2008). Lisan al-ʿArab, Vol. 2. Beirut, Lebanon: Dar al-Fikr. [In Arabic]
Abu Zahrah, Muhammad. (1947). Abu Hanifa: His Life, Era, Views, and Jurisprudence. Publisher: Dar al-Fikr al-ʿArabi, Electronic Version. [In Arabic]
Abu Zahrah, Muhammad & Abdulkarim Zaydan. (2013). Islam and International Relations. Translated by Nematullah Shahrani. Kabul: Khorasan Publishing. [In Persian]
al-Jundi, Abdulhalim. (1966). Abu Hanifa: Hero of Freedom and Tolerance in Islam, 23rd ed. Cairo, Egypt: Dar al-Maʿarif. [In Arabic]
Haji Khalifa, Mustafa ibn Abdullah. (n.d). Kashf al-Ẓunūn ʿan Asāmī al-Kutub wa al-Funūn, Vol. 2. Beirut, Lebanon: Dar Ihyaʾ al-Turath al-ʿArabi. [In Arabic]
Hamidullah, Muhammad. (2020). The International Conduct of the Islamic State, 3rd ed. Translated by Sayyid Mostafa Mohaqqeq Damad. Tehran: Center for the Publication of Islamic Sciences. [In Persian]
Hawwa, Ahmad Said. (2002). Introduction to the School of Imam Abu Hanifa al-Nuʿman. Jeddah, Saudi Arabia: Dar al-Andalus al-Khadra. [In Arabic]
Khalilian, Seyyed Khalil. (2003). Islamic International Law, 10th ed. Tehran: Daftar Nashr-e Farhang-e Eslami. [In Persian]
al-Dusuqi, Muhammad. (1978). Imam Muhammad ibn al-Hasan al-Shaybani and His Contribution to Islamic Jurisprudence. Doha, Qatar: Dar al-Thaqafa. [In Arabic]
al-Dhahabi, Imam al-Hafiz Abu Abdullah Muhammad ibn Ahmad ibn ʿUthman. (1988). Merits of Imam Abu Hanifa and His Companions Abu Yusuf and Muhammad ibn al-Hasan, 3rd ed. Beirut, Lebanon: Committee for the Revival of Nuʿmanī Knowledge. [In Arabic]
al-Zuhayli, Wahbah. (2006). Islamic Jurisprudence and Its Proofs, Vol. 8, 3rd ed. Tehran: Nashr-e Ehsan. [In Arabic]
al-Sarakhsi, Shams al-Din. (1906). Al-Mabsut, Vol. 10. Egypt: Saʿadah Press. [In Arabic]
Shaybani, Muhammad ibn al-Hasan. (2020). Kitab al-Siyar (A Study in Islamic International Law). Translated, Introduced, and Annotated by Sayyid Hashem Mousavi Abgarm. Tehran: Nashr-e Ehsan. [In Persian]
Shaybani, Muhammad ibn al-Hasan. (2010). Siyar-e Shaybani (Islamic Law of International Relations). Translated and Annotated by Hossein Piran. Tehran: Ganj-e Danesh Publishing. [In Persian]
Safdar, Sarfaraz Khan. (2019). Imam Abu Hanifa and His Practical Status. Translated by Abdolhafiz Zahedi (Molazahi). Zahedan: Sarvach Publishing. [In Persian]
al-Saymari, Judge Abu Abdullah Husayn ibn ʿAli. (n.d). Akhbar Abi Hanifa wa Ashabihi. Place unknown: Al-Khizānah al-Fiqhiyyah. [In Arabic]
Ziaei Bigdeli, Mohammad Reza. (2014). Islam and International Law, 11th ed. Tehran: Ganj-e Danesh Publishing. [In Persian]
Abdullah, Ahmad Ismail. (2005). “Muhammad ibn al-Hasan al-Shaybani: His Life and Jurisprudential Contributions.” Journal of the College of Basic Education Research, Vol. 2, No. 4. [In Arabic]
Amid Zanjani, Abbas Ali. (2013). Principles of Jurisprudence: Section on International Law, Vol. 4. Tehran: SAMT Publishing. [In Persian]
al-Fahdawi, Khalid. (2008). Islamic Political Jurisprudence, 3rd ed. Syria - Damascus: Dar al-Awaʾil. [In Arabic]
al-Kawthari, Muhammad Zahid ibn al-Hasan. (1936). Balugh al-Amānī fī Sīrah al-Imam Muhammad ibn al-Hasan al-Shaybani. Egypt: Maktabat al-Khanji wa Matbaʿatuha. [In Arabic]
al-Laknawi, Shaykh Muhammad Abdul Hayy al-Laknawi al-Hindi. (1998). Majmūʿat Rasāʾil al-Laknawi. Pakistan: Idarat al-Qurʾan wa al-ʿUlum al-Islamiyyah. [In Arabic]
al-Nadwi, Ali Ahmad. (1994). Muhammad ibn al-Hasan al-Shaybani (A Genius of Islamic Jurisprudence). Damascus: Dar al-Qalam. [In Arabic]
al-Naqib, Ahmad ibn Muhammad Nasir al-Din. (2001). The Hanafi School, Part One: Its Stages, Classifications, Terminologies, Characteristics, and Writings. Riyadh: Maktabat al-Rushd. [In Arabic]
Baderin, Mashood A. (2012). The Oxford Handbook of the History of International Law. Edited by Bardo Fassbender and Anne Peters. Print Publication.